Sağlığın Gaspı

Sağlığın Gaspı
  • 09.11.2013
  • Sağlığın Gaspı için yorumlar kapalı
  • 7.576 kez okundu

1926 – 2002 tarihleri arasında yaşamış olan Ivan Illich sanayi toplumlarındaki eğitim, politika, tıp gibi alanların kurumlaşmasına ve buna bağlı olarak bireylerin tüketici rolüne indirgenmesine yönelik eleştirileri ile tanınıyor. Sağlığın Gaspı’nda, tıbbın kurumlaşmasıyla bireyin kendi sağlığı üzerindeki etken rolünün elinden alınmasına değinen Illich tıptaki “ilerlemenin” verdiği zararları klasik Yunanca hekim anlamına gelen iatros ve köken anlamına gelen genesis sözcüklerinden türeyen iatrojenez kelimesi üzerinden anlatmış. Yazar iatrojenezi klinik sosyal ve kültürel olmak üzere üç başlıkta incelemiş.

Illich, klinik iatrojenezi anlatırken sağlığa getirilen mühendislik modelini de “Karmaşık bir teknolojik hastanede ihmalkârlık ‘rastlantısal insan hatası’ ya da ‘sistemin durması’ olur; katılık ‘bilimsel tarafsızlık’ olur; yetersizlik ise ‘özelleşmiş donanımın yokluğu’ olur. Tanının ve tedavinin kişiliksizleştirilmesi, hatalı uygulamayı ahlaki bir sorundan teknik bir soruna dönüştürmüştür.” cümleleri ile ifade etmiş. Sosyal iatrojenezi, tıbbın sosyal yaşamımız üzerindeki inanılmaz tahakkümünü anlatan yazar Şili’deki askeri darbe, Meksika’daki ilaçların satılış serüveni gibi farklı örneklerden faydalanmış. Illich’e göre kimin hasta ve neyin hastalık olduğunu belirleyen denetlenemeyen tıp otoritesinin neden olduğu sınıflandırma “… bebek maması gibi standart ürünlerin anne sütü üzerindeki yaşlılar evinin de evde ayrılacak bir köşe üzerindeki emperyalizmini aklar”. “ Sağlıklı olduğu belgeleninceye dek, yeni doğanı hastanede tutulan bir hastaya dönüştüren ve büyükannenin şikâyetlerini sabırlı bir saygıya değil de tedaviye duyulan bir gereksinim olarak tanımlayan tıp kurumu yalnızca, tüketici insanı biyolojik bir formülle meşrulaştırmakla kalmaz, megamakinenin büyümesi için yeni baskıların oluşmasını da sağlar.”

Tıptaki değişimin verdiği zararların bana en ilginç gelen boyutu da kültürel iatrojenez. Illich kültürel iatrojenez sonucu acı, ağrı, ölüm kavramlarının içeriğinin değişmesini anlatırken farklı kültürleri karşılaştırmış. [Ağrının “daha çok ilaç, hastane, tıp hizmeti, ve kişiliksizleştirilmiş tüzel bakıma ait diğer ürünler için bir talep” niteliği taşımadığı zamanlardaki soylu anlamını şu müzik eşliğinde tefekkür edebilirsiniz:  http://www.youtube.com/watch?v=wnY7W1Omwa8

Kültürel iatrojenezi anlatırken birkaç yerde Arap hekimler ve Müslümanlar geçse de yazarın Doğu kültürüne ve İslam’a yabancılığı bu kültürleri incelemeden yoksun bırakmış. Illich kültürlerden uzaklığını Sağlığın Gaspı’ndan 15 yıl sonra kaleme alacağı “H2O, Unutulmanın Suları” adlı kitabının önsözünde şöyle ifade etmiş: “…Sözlerimin bir gün Türkçe olarak okunacağı aklımın ucundan bile geçmedi.

Ama kitabım şimdi Türkçeye çevriliyor ve yayıncım benden, okuyamayacağım Türkçe baskı için bir önsöz yazmamı istedi. Bu eser, hazırlanırken aklımdan bile geçmeyen insanlarca okunacak. Bu, beni korkutuyor. Bu nedenle, İstanbul’dan yollanan mektubu aldıktan sonra kütüphaneye gittim ve birkaç gün “İstanbul’un suları”na daldım.  Sadece yüzeysel olarak inceleyebildiğim halde, 9 ciltlik Lane Poole’daki  ma birleşimlerinin zenginliği kısa sürede beni sarhoş etti. Hanefilik mezhebindeki suyla ilgili yasaların inanılmaz yalınlığından çok etkilendim. Osmanlı (tatlı-sert) siyasetindeki bilgelik ve İstanbul’daki su tesisatının yeniden kurulmasında gösterilen üstün başarı, beni derinden etkiledi. Yayıncılarımın talebi, bana suyla ilgili birbirinden güzel binbir rüyanın kapısını açmıştı…”

Sağlığın Gaspı’nda son olarak sağlık politikaları anlatılıyor. Kitabın okura sunduğu: sanayi toplumlarına ve tıbba eleştirel bakabilmek için kavramsal bir çerçeve ve geniş bir kaynak listesi.

Ekran Alıntısı

Etiketler:

GİLABURU BİTKİSİNİ TANIYALIM
Yoğunlukla Kayseri’nin Bünyan ilçesi ile civarında yetişen ve “Gilaburu” bitkisi, böbrek taşı düşürme ve ağrı kesici özelliğinin bilimsel olarak kanıtlanmasıyla...
Eczacı Gamze Aydoğan ile Söyleşimizi Gerçekleştirdik
Sosyal medyada sosyaleczaci kullanıcı adı ile tanınan Eczacı Gamze Aydoğan, davetimizi kırmayıp fakültemize geldi ve kendisiyle çok samimi bir söyleşi...
Meme Kanseri İçin Farkındalık Semineri Düzenledik
Ekim ayı aynı zamanda Meme Kanseri Bilinçlendirme ayı. Biz de bu önemli ayda Op. Dr. Halil KARA ile meme kanseri...
Birinci Sınıf Arkadaşlarımızla Tarihi Yarımada’yı Gezdik
Bugün İstanbul mimarisinin Osmanlı yadigarı eserlerini ögrenme fırsatı bulduk. Gezimize rehberimiz Mahmut Sami Şimşek’ten tarihi yarımada ile ilgili genel bilgi...
Kitap Okuma Grubuyla İlk Toplantımız
İstanbul Üniversitesi Eczacılık Öğrencileri Birliği olarak arkadaşlarımızın talebi doğrultusunda fakülte genelinde kitap okuma grubu oluşturmaya karar verdik. 12 Ekim Cuma...
1.SINIFLARLA DERS NOTLARI TOPLANTISI GERÇEKLEŞTİRDİK
1. sınıftaki arkadaşlarımızla dönemin ilk ders notları toplantısını gerçekleştirdik. Bilindiği gibi bu yıl eğitim sistemimiz değişti. Değişen bu yeni sistemle...
1.SINIFA BAŞLAYAN ARKADAŞLARIMIZA KULÜBÜMÜZÜ TANITTIK!
Fakültemize yeni gelen arkadaşlarımıza IUPSA’ nın etkinliklerini ve amaçlarını tanıtmak için sunum gerçekleştirdik. IUPSA başkanımız Ömer Faruk Özkanlı önceki yıllarda...
21 Eylül Dünya Alzheimer Günü!
Iupsa olarak alzheimer hastalığına farkındalık oluşturmak ve sizleri bilgilendirmek için birkaç bilgiyi derledik. Alzheimer Hastalığı Nedir, Nasıl Oluşur? Halk  arasında...
YENİ EĞİTİM SİSTEMİNDEKİ İLK GÜN
Okulumuzda yeni dönemin ilk dersi 12 Eylül Çarşamba günü 1. sınıflar için başladı. Fakülte Dekanı Prof. Dr. Erdal Cevher hocamızın...
Sık Sorulan Soruları Cevapladık!
2018 Yeni Kayıt Kılavuzu: http://cdn.istanbul.edu.tr/FileHandler2.ashx?f=kayit-islemleri-2018_636713145505383385.pdf 1. Öncelikle ön kayıt ya da öğrenci otomasyon sistemine kayıt nedir? Otomasyon sistemi = aksis.istanbul.edu.tr,...
“Doğadan Şifaya” adlı etkinliğimizin anket sonuçları!
5 Mayıs 2018 tarihinde yaptığımız Doğadan Şifaya adlı etkinliğimizin anket sonuçlarını sizin için derledik. Beyazıt Meydanı’ nda gerçekleştirdiğimiz yaklaşık 400...
“Yardımcı Eczacılık” Başvuru ve Çalışma Şartları Belli Oldu!
Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu(TİTCK), yardımcı eczacılık konusunda CİMER, BİMER vb. iletişim kanalları ve sahada yaşanan mağduriyetler ile ilgili...
STAJ İLE İLGİLİ BİLGİLENDİRME
Bu yıl geçen yıldan farklı olarak staj defterine geçildiğinden iupsa olarak kafaya takılan bazı noktaları açıklayarak yardımcı olmak istedik. 1-...
Yeni Yönetim Kurulumuz Açıklandı!
Türkiye’nin ilk eczacılık öğrencileri birliği olan İstanbul Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Öğrencileri Birliği’nde (IUPSA) 2018-2019 dönemi için görev alacak arkadaşlarımız belli...
YARDIMCI ECZACILIK TASLAK KILAVUZU YAYINLANDI!
“Yardımcı Eczacı Yerleştirmesi ve Çalıştırılmasına Dair Usul ve Esaslara İlişkin Kılavuz” yayınlandı. Yardımcı eczacılıkla ilgili merak edilen soruların cevaplarını haberimizin...
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ
Eczacilar.net